سمن ها موجب گسترش مسئولیتپذیری و حس همبستگی در جامعه هستند
روز تشکلها و مشارکتهای اجتماعی، مجالی گرانبها برای تأمل در نقش محوری آحاد جامعه و مؤسسات مدنی در پیشرفت کشور و فزونی سرمایه اجتماعی است. نگاهی به تجربیات جهانی و سیر تحولات داخلی، به وضوح نشان میدهد که رشد پایدار و مستمر، بدون همیاری فعالانه شهروندان و توانمندسازی سازمانهای جمعی، امکانپذیر نخواهد بود. در واقع سمن ها موجب گسترش مسئولیتپذیری و حس همبستگی در جامعه هستند.
نقش مهم مهم سمن ها و تشکل های مردمی در جامعه
نهادهای مردمی و انجمنها، اگرچه در ساختار رسمی جای نمیگیرند، اما نقشی اساسی و حیاتی در پیکره جامعه ایفا میکنند. آنها پلی هستند میان خواست عمومی و سیاستگذاریهای کلان، و قابلیت حل مسائل پیچیده اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی را به نحو چشمگیری افزایش میدهند.
سمن ها از مؤلفههای بنیادین توسعه پایدار هستند
شکلگیری و تقویت تشکلها، نه تنها به تولید راهکارهای عملی و اثربخش میانجامد، بلکه موجب گسترش فرهنگ مسئولیتپذیری و حس همبستگی در جامعه میشود و اعتماد متقابل میان مردم و ارکان حکومتی را استحکام میبخشد. سرمایه اجتماعی، بیشک یکی از مؤلفههای بنیادین توسعه پایدار است و تشکلها، ابزارهایی کارآمد برای تحقق این مهم به شمار میروند. نمونههای موفق داخلی و بینالمللی گواه این حقیقت است که کشورهایی با شبکههای مدنی پویا، در شاخصهای حکمرانی شایسته، عدالت اجتماعی و کیفیت زندگی، عملکردی به مراتب درخشانتر دارند.
نقش مهم جوانان در حوزه های اجتماعی
در این عرصه، جوانان با انرژی و شور خاص خود، نقشی بیبدیل ایفا میکنند. حضور آنان در تشکلها، دروازهای برای ورود اندیشههای بدیع، بهرهگیری از فناوریهای نوین و شکلدهی به جریانهای اجتماعی خلاقانه میگشاید. سرمایهگذاری بر آموزش مهارتهای مدیریتی، سواد رسانهای و توانایی کار گروهی، بنیه آنان را برای ایفای نقشی فعال و تأثیرگذار تقویت میکند. نسل جوان، با پویایی و ابتکار ذاتی خود، میتواند فرآیند تصمیمگیریهای اجتماعی را مردمسالارتر کند و پیوند میان نهادهای رسمی و بدنه جامعه را مستحکمتر سازد.
چالش های پیش روی سمن ها و تشکل های مردمی
با وجود اهمیت فراوان تشکلها، موانعی نیز در مسیر فعالیت آنها خودنمایی میکند. مقررات دست و پا گیر، رویههای اداری طولانی، کمبود منابع مالی پایدار و نقص در شفافیت عملکرد، چالشهایی هستند که نیازمند برنامهریزی دقیق و اصلاحات ساختاری میباشند. شفافیت و پاسخگویی، رکن اصلی ایجاد اعتماد و تداوم فعالیت تشکلهاست و حمایت، تسهیلگری و نقشآفرینی سازنده نهادهای سیاستگذار در این راستا، از اهمیتی حیاتی برخوردار است.
تجربه عملی نشان میدهد که پشتیبانیهای هدفمند، ارائه آموزشهای تخصصی و ایجاد بسترهای حقوقی و مالی مناسب، توانمندی تشکلها را ارتقا میدهد و زمینه را برای تأثیرگذاری پایدار آنها فراهم میآورد. همکاری میان تشکلها، ایجاد شبکههای ارتباطی و تبادل تجربیات موفق، به نوبه خود، به تقویت اثربخشی جمعی و توسعه راهکارهای بدیع منجر میشود.
۲۲ مرداد روز تشکلها و مشارکت اجتماعی
روز تشکلها و مشارکت اجتماعی، فرصتی مغتنم است تا بر این حقیقت تأکید شود که دگرگونیهای پایدار در جامعه، ثمره اراده جمعی و فعالیت سازمانیافته مردم است. هر سیاست موفق، هر طرح توسعهای که به پایداری منجر شود و هر گام اجتماعی کارآمد، با همراهی و همیاری فعالانه شهروندان به ثمر مینشیند. وظیفه دولت در مراکز تصمیمگیری، فراهم آوردن زیرساختهای قانونی، نهادی و فرهنگی است تا بستر لازم برای فعالیت پویای تشکلها مهیا گردد و اراده عمومی بتواند به شیوهای مؤثر و هدفمند در فرآیندهای اجتماعی و اقتصادی متجلی شود.
تشکلها، ستون فقرات و ابزار تحقق این مشارکت حیاتی هستند. هر اندازه این نهادها مقتدرتر، شفافتر و ارتباطیتر باشند، جامعه نیز از توان بیشتری برای رویارویی با چالشها و بهرهبرداری از فرصتها برخوردار خواهد بود. این روز، یادآور مسئولیت تمامی نهادها و شهروندان برای تقویت این پتانسیل سرنوشتساز و فرصتی برای بازاندیشی و اقدام در مسیر ارتقای مشارکت اجتماعی است.
یادداشت از محمدرضا علی بیگی جوان موفق سمنان به مناسبت روز ملی
